Meerwaardebelasting: wat u moet weten

De meerwaardebelasting geldt voor personen die in België fiscaal als inwoner worden beschouwd en daardoor onderworpen zijn aan de personenbelasting.

Daarnaast worden ook bepaalde rechtspersonen geviseerd zoals vzw’s, stichtingen en private stichtingen, op voorwaarde dat zij aan de rechtspersonenbelasting onderworpen zijn en niet aan de vennootschapsbelasting.

Wie niet in België woont en hier dus niet belastbaar is als inwoner, blijft buiten het toepassingsgebied van de nieuwe regeling. Dat betekent dat niet-inwoners geen meerwaardebelasting verschuldigd zijn, zelfs wanneer hun beleggingen in België worden aangehouden.

Voorbeeld: een persoon die permanent in Frankrijk woont en daar zijn belastingaangifte indient, maar in België bepaalde beleggingen aanhoudt, wordt bij de verkoop van aandelen niet getroffen door de taks. Zijn residentie in het buitenland maakt dat hij niet onder de nieuwe regeling valt.

Wat met een maatschap?

Als activa worden ondergebracht in een structuur zonder rechtspersoonlijkheid, zoals een burgerlijke maatschap, dan wordt die structuur zelf niet belast op de inkomsten en meerwaarden die daaruit voortkomen. Een maatschap is namelijk fiscaal transparant. De inkomsten en meerwaarden worden rechtstreeks belast bij de vennoten, elk volgens hun aandeel in de maatschap.

Dat betekent dat de nieuwe meerwaardebelasting van toepassing zal zijn op de individuele vennoten van de maatschap, voor zover zij uiteraard binnen het toepassingsgebied van de meerwaardebelasting vallen.

Enkel meerwaarden vervreemd buiten de beroepsactiviteit en binnen het normaal beheer van privévermogen worden belast.

De vervreemding moet een overdracht onder bezwarende titel uitmaken. Dit betekent dat wanneer het financieel actief het vermogen van de belastingplichtige verlaat, er een tegenwaarde in de plaats moet komen. Met andere woorden, er moet een prijs worden ontvangen in ruil voor de overdracht. Denk bijvoorbeeld aan een verkoop of een inbreng in een vennootschap.

Schenkingen en overdrachten bij overlijden zoals erfenissen leiden bijgevolg niet tot een onmiddellijke belasting. De meerwaarde zal pas worden belast wanneer de begiftigde of erfopvolger de activa zelf heeft vervreemd onder bezwarende titel en een meerwaarde realiseert.

De meerwaarde wordt berekend door het positieve verschil te nemen tussen de ontvangen prijs en de aanschaffingswaarde.

Voorbeeld: op 1 januari 2026 verwerft u een aandeel tegen een aanschaffingsprijs van 100 euro. In 2027 verkoopt u dit aandeel tegen een verkoopprijs van 150 euro. De meerwaarde bedraagt: 150 euro – 100 euro = 50 euro.

Als eenzelfde belastingplichtige achtereenvolgens dezelfde effecten, bijvoorbeeld aandelen van 1 onderneming, heeft verworven aan verschillende aankoopprijzen, dan wordt er voor de berekening van de meerwaarde gewerkt met de first in, first out (FIFO)-methode: de eerst verworven activa worden geacht eerst te worden vervreemd.

Een voorbeeld illustreert de werkwijze:

• 10 aandelen werden gekocht aan elk 100 euro in 2026
• 20 aandelen werden gekocht aan elk 150 euro in 2027
• 70 aandelen werden gekocht aan elk 200 euro in 2028

In 2028 worden 25 aandelen verkocht voor 200 euro elk. De meerwaarde bedraagt bijgevolg:

• 10 x (200 euro – 100 euro) + 15 x (200 euro – 150 euro) = 1.750 euro.

De belastingplichtige moet de aanschaffingswaarde kunnen aantonen (desnoods met behulp van de bank). Indien het bewijs niet kan worden geleverd, wordt de aanschaffingswaarde op nul gezet en wordt bijgevolg de volledige ontvangen prijs belast als meerwaarde.

De wet voorziet dat elke belastingplichtige een jaarlijkse vrijstelling van 10.000 euro geniet voor gerealiseerde meerwaarden, waarbij dit bedrag jaarlijks wordt geïndexeerd. Deze vrijstelling moet worden aangevraagd via de eigen belastingaangifte.

Daarnaast wordt een systeem van beperkte overdraagbaarheid voorzien: voor elk jaar waarin een deel van de vrijstelling niet wordt gebruikt, kan maximaal 1.000 euro worden overgedragen naar een volgend jaar, gedurende maximaal vijf jaar. Op die manier kan een belastingplichtige een maximale vrijstelling van 15.000 euro bereiken.

Voorbeeld: stel dat u in 2026 geen beleggingen hebt verkocht. Dan kan u in 2027 een vrijstelling van 11.000 euro toepassen. Als u dat jaar beleggingen verkoopt met een totale meerwaarde van 10.800 euro, betaalt u geen meerwaardebelasting. In 2028 heeft u weer recht op een vrijstelling van 10.000 euro.

Gerealiseerde meerwaarden boven deze vrijstellingsgrens worden belast aan 10%.

Zijn historische meerwaarden vrijgesteld?

De nieuwe belasting is van toepassing op meerwaarden die worden gerealiseerd vanaf 1 januari 2026. Er geldt een vrijstelling voor historische meerwaarden, dat zijn meerwaarden gerealiseerd op activa verworven voor 1 januari 2026. Deze vrijstelling wordt toegepast door de aanschaffingswaarde voor de berekening van de meerwaarde te bepalen op de waarde die dat actief heeft op 31 december 2025 (het zogenaamde ‘foto-moment’). Als de waarde op het fotomoment hoger is dan de originele aanschaffingswaarde, worden de historische meerwaarden dus vrijgesteld.

Voorbeeld: in 2024 heeft u een aandeel aangekocht voor 100 euro. Op 31 december 2025 is dit aandeel 120 euro waard. In 2026 verkoopt u dit aandeel voor 150 euro. De belastbare meerwaarde bedraagt 150 euro - 120 euro = 30 euro. Bijgevolg wordt de meerwaarde opgebouwd voor 1 januari 2026 (120 euro - 100 euro = 20 euro), vrijgesteld.

Wordt de vrijstelling automatisch toegepast?

De jaarlijkse vrijstelling van 10.000 euro wordt niet automatisch verrekend. Om ze te kunnen benutten, moet u ze uitdrukkelijk opnemen in uw belastingaangifte. Dit betekent dat u alle gerealiseerde meerwaarde moet vermelden.

Hebt u in totaal minder dan 10.000 euro aan meerwaarden gerealiseerd? Dan betaalt u geen meerwaardebelasting. Eventuele belasting die al werd ingehouden, kunt u volledig terugkrijgen.

Hebt u meer dan 10.000 euro aan meerwaarden gerealiseerd? Dan krijgt u de belasting terug die werd ingehouden op de eerste 10.000 euro, want die schijf is vrijgesteld.

Aanmerkelijk belang: gunstregime?

Voor meerwaarden op bepaalde aanmerkelijke deelnemingen geldt een afzonderlijk regime. Het gaat om het geval waarin de overdrager minstens 20% bezit van de rechten in het kapitaal van de vennootschap waarvan de aandelen worden overgedragen. In dat kader zou de eerste 1 miljoen euro aan meerwaarden worden vrijgesteld. Voor de daaropvolgende schijven wordt een getrapt tarief toegepast:

• 0 – 1 miljoen euro: vrijgesteld;
• 1 miljoen – 2,5 miljoen euro: 1,25%;
• 2,5 miljoen – 5 miljoen euro: 2,50%;
• 5 miljoen – 10 miljoen euro: 5%;
• boven 10 miljoen euro: het algemene tarief van 10% geldt.

De vrijstelling van 1 miljoen euro werkt als een soort “buffer”: ze kan slechts één keer binnen een periode van vijf jaar volledig worden benut. Het beschikbare vrijstellingsbedrag wordt daarbij jaarlijks verminderd met de bedragen aan meerwaarden die in de vier voorgaande jaren al via deze vrijstelling zijn uitgesloten van belasting. Wanneer de vrijstelling niet of slechts gedeeltelijk kan worden toegepast, zal het tarief van 1,25% op de eerste belastbare schijf van kracht zijn.

Zijn minderjarige kinderen vrijgesteld?

Het minderjarige kind moet een eigen aangifte aanvragen, maar dit gebeurt via de ouders. Omdat een minderjarige in principe onbekwaam is om dit zelf te doen, moeten zijn wettelijke vertegenwoordigers - doorgaans de ouders - deze aangifte in zijn naam en voor zijn rekening indienen.

De meerwaarden mogen daarbij niet in de aangifte van de ouder(s) worden opgenomen.

Op het einde van 2025 heeft de bank een momentopname gemaakt van uw volledige portefeuille (het zogenaamde ‘foto-moment’). Enkel de meerwaarden die u realiseert na dit foto-moment worden belast. De te belasten meerwaarde is het positieve verschil tussen de verkoopprijs en de waarde van het betrokken actief op 31 december 2025. Belastingen of kosten die u hebt betaald bij aankoop of verkoop worden daarbij buiten beschouwing gelaten.

Er geldt echter een belangrijke uitzondering. Wanneer de waarde van een belegging op het foto-moment onder uw oorspronkelijke aankoopprijs ligt, mag u die oorspronkelijke aankoopprijs gebruiken als uitgangspunt, op voorwaarde dat er een meerwaarde wordt berekend en geen minderwaarde. Dit moet gebeuren via uw aangifte.

Die keuze blijft mogelijk gedurende vijf jaar vanaf de invoering van de nieuwe regeling, dus tot en met 31 december 2030. Vanaf 1 januari 2031 zal steeds de waarde op het fotomoment van 2025 bepalend zijn, ook als die hoger ligt dan wat u destijds betaalde.

Voor beleggers die geregeld dezelfde effecten bijkopen, bijvoorbeeld aandelen van één onderneming, wordt bij een latere verkoop het FIFO-principe toegepast: de fiscus gaat ervan uit dat de oudste aangekochte stukken als eerste worden verkocht. Indien u voor aankopen van vóór 31 december 2025 toch uw oorspronkelijke aankoopprijs wilt hanteren, moet u de gemiddelde aankoopprijs berekenen van de stukken die u op die datum nog in portefeuille had.

Voorbeeld
Meerwaarde: in 2024 heeft u een aandeel gekocht voor 130 euro. Op 31 december 2025 is dit aandeel 120 euro waard. In 2026 verkoopt u dit aandeel voor 150 euro. U kan ervoor opteren om de belastbare meerwaarde als volgt te bepalen: 150 euro - 130 euro = 20 euro. 

Minderwaarde: in 2024 heeft u een aandeel gekocht voor 150 euro. Op 31 december is dit aandeel 130 euro waard. In 2026 verkoopt u dit aandeel voor 100 euro. De minderwaarde bedraagt 100 euro - 130 euro = -30 euro. Omdat er een minderwaarde wordt berekend en geen meerwaarde, is het niet mogelijk om de originele aanschaffingswaarde, zijnde 150 euro als uitgangspunt te gebruiken. De minderwaarde kan dus niet worden verhoogd van -30 euro naar -50 euro.

Bij financiële activa met gesplitste rechten geldt dat gerealiseerde meerwaarden in principe toegekend worden aan de eigenaar of de blote eigenaar van de activa.

Eventuele minderwaarden die door dezelfde belastingplichtige in hetzelfde tijdsbestek en binnen dezelfde categorie zijn geboekt, mogen deze meerwaarden verminderen.

Dit betekent dat alle meer- en minderwaarden op financiële instrumenten die door belastingplichtigen in volle eigendom of in blote eigendom worden gerealiseerd, gezamenlijk moeten worden toegerekend, terwijl vruchtgebruikers geen inkomsten uit deze gerealiseerde meer- of minderwaarden kunnen genieten.

Wanneer financiële activa met gesplitste rechten worden aangehouden, komt de fiscale last in principe uitsluitend toe aan de blote eigenaar(s) van de activa.

In de praktijk zal de belasting doorgaans automatisch worden afgehouden door Belgische banken en andere financiële instellingen. Zij zullen standaard de 10% meerwaardebelasting meteen inhouden zodra een belastbare meerwaarde ontstaat.

Wie dat niet wenst, kan opteren voor een eigen aangifte. In dat geval kiest u bewust voor een opt-out en staat u zelf in voor het aangeven van uw meerwaarden. De Belgische financiële instelling moet dan wel een fiscaal overzicht bezorgen aan de administratie.

Meerwaarden die tot stand komen op buitenlandse rekeningen, bij de verkoop van crypto-activa of bij transacties in fysiek goud, vallen sowieso volledig onder de verplichting van de belastingplichtige zelf, aangezien in dat geval geen bronheffing kan worden toegepast.

De wetgever heeft echter beslist om de meerwaardebelasting al toe te passen vanaf 01/01/2026. Hieruit volgt dat een complex overgangsregime moet worden toegepast. Dit overgangsregime geldt van 01/01/2026 tot 31/08/2026 en wijkt dus af van het normaal regime.  

Het principe van het overgangsregime is als volgt:

• Van 01/01/2026 tot 31/05/2026 geldt een standaard opt-out regime.
• Van 01/06/2026 tot 31/08/2026 geldt een standaard opt-in regime.

Hieronder lichten we de belangrijkste aspecten van het overgangsregime toe. 

Standaard opt-out regime tijdens de overgangsperiode in 2026

In het normale regime wordt de opt-in als standaard wordt beschouwd. Dit is echter niet het geval tijdens de overgangsperiode tot 31/05/2026. Tot deze datum is het standaard regime opt-out! 

Wat betekent dit nu concreet? 

• Tijdens de standaard opt-outperiode in 2026 (01.01.2026 tot 31.05.2026) bezorgt Crelan geen rapportering naar de fiscus, omdat dit wettelijk niet vereist is. 

• U hebt wel de mogelijkheid om tijdens deze periode de opt-out voorkeur te bevestigen. 

  Waarom zou u deze opt-outkeuze wensen te bevestigen tijdens de overgangsperiode? Dergelijke keuze betekent voor u het volgende:

  • Dit opt-out regime is dan voor u voor heel het jaar 2026 van toepassing.
  • U ontvangt een overzicht van alle gerealiseerde meerwaarden en minderwaarden voor het volledige jaar 2026 (zie “Hoe en vanaf wanneer kan ik mijn keuze bekendmaken). Dit overzicht laat u toe om op een duidelijke manier de gerealiseerde meerwaarde aan te geven in uw aangifte personenbelasting. U vermijdt dus administratieve onzekerheid.

  Wilt u in 2026 genieten van de voordelen van het opt-outregime? Dan raden wij u sterk aan om het registratieformulier te ondertekenen (zie “Hoe en vanaf wanneer kan ik mijn keuze bekendmaken en wijzigen?”). 

  De keuze voor het opt-out regime moet wel door alle rekeninghouders worden genomen en kan enkel gemaakt worden indien er in 2026 geen opt-inkeuze gemaakt werd (zie hieronder).

• U bent uiteraard niet verplicht om de opt-out keuze tijdens deze overgangsperiode te bevestigen. Dit heeft wel belangrijke gevolgen:
  • Zonder opt-out stapt u automatisch in het opt-in regime vanaf 01.06.2026 en ontvangt u enkel een overzicht van de gerealiseerde meerwaarden voor de periode vanaf 01.06.2026 tot 31.12.2026.
    Crelan bezorgt dus geen afzonderlijk overzicht voor de periode vóór 01.06.2026. Crelan kan operationeel geen jaarlijks overzicht voor 2026 bezorgen wanneer in datzelfde jaar zowel het opt‑in‑ als het opt‑outregime van toepassing zijn.

Betekent dit dan dat u voor deze overgangsperiode geen opt-in kan kiezen? Crelan biedt de mogelijkheid aan om voor het opt- in regime te kiezen. We herinneren u er nog even aan dat het opt-in regime betekent dat Crelan 10% meerwaardebelasting inhoudt én deze anoniem doorstort naar de fiscus. 

Opt-in keuze mogelijk tijdens de overgangsperiode in 2026 

Zoals beschreven onder ‘Opti-in regime’ betekent het opt-in regime dat de meerwaardebelasting onmiddellijk wordt ingehouden, dwz op het ogenblik van de realisatie van de meerwaarde. Voor de overgangsperiode is dit echter niet het geval. Voor de periode 01.01.2026 - 31.08.2026 wordt de belasting niet onmiddellijk ingehouden, maar via een retroactieve regularisatie (zie “Vanaf wanneer zal er roerende voorheffing ingehouden worden?”). U zal zien dat we hier verwijzen naar de periode 01/01/2026 – 31/08/2026. Deze periode 01/01/2026-31/08/2026 is voornamelijk van belang voor de bank. Aangezien zij operationeel niet klaar is om de meerwaardebelasting onmiddellijk in te houden biedt de wetgever de mogelijkheid om voor de periode 01/01/2026 tot 31/08/2026 de storting van de meerwaardebelasting aan de schatkist “uit te stellen” tot 30/11/2026.

Waarom zou u kiezen voor het opt-in regime tijdens de overgangsperiode? We vatten de gevolgen nog even samen (zie ook Opt-in regime).  

• De meerwaardebelasting wordt voor u ingehouden. Dit gebeurt weliswaar niet onmiddellijk. Zoals reeds hierboven beschreven heeft de bank de mogelijkheid om tot 30/11/2026 de meerwaardebelasting te storten aan de schatkist.
• U ontvangt jaarlijks (dus vanaf 01/01/2026) een opt-in overzicht van de gerealiseerde meerwaarde en minderwaarde. Let op, u ontvangt een opt-out overzicht ook indien u de keuze opt-out maakt tijdens de overgangsperiode.
• U behoudt uw anonimiteit tegenover de overheid.
• De opt-in keuze is geldig voor heel het jaar 2026.
• De keuze voor opt-in moet door alle rekeninghouders worden gedaan.
• Wilt u in 2026 genieten van de voordelen van het opt-inregime? Dan raden wij u sterk aan om het registratieformulier te ondertekenen (zie “Hoe en vanaf wanneer kan ik mijn keuze bekendmaken en wijzigen?”). 

Wat gebeurt er indien u geen opt-in of opt-out keuzen maakt tijdens de overgangsperiode in 2026? 

Uiteraard bestaat er voor u geen verplichting om een opt-in of opt-out keuze te maken. Bij gebreke aan dergelijke keuze worden de gevolgen tijdens de overgangsperiode echter heel complex. 

Indien u geen opt-in / opt- out keuze maakt dan betekent dat u voor de periode 01/01/2026 -31/05/2026 standaard opt-out bent en vanaf 31/05/2026 bent u standaard opt-in. Hieruit volgt dat u voor éénzelfde jaar twee verschillende regimes zult moeten ondergaan. 

Als u geen opt-in of opt-out keuze maakt voor de overgangsperiode voor een bepaalde rekening én in die periode reeds een transactie realiseert op die rekening, krijgt u geen overzicht van de meerwaarde/minderwaarde gerealiseerd tijdens die periode. 

In dit geval krijgt u voor 2026 alleen een overzicht voor de periode 01.06.2026 tot 31.12.2026, de periode vanaf dewelke u standaard onder het opt-inregime valt. Crelan kan operationeel geen jaarlijks overzicht voor 2026 bezorgen wanneer in datzelfde jaar zowel het opt‑in‑ als het opt‑outregime van toepassing zijn.

Door tijdig een keuze opt-in/ opt-out te maken vermijdt u onzekerheid over de periode 01.01.2026 –31.05.2026. We raden dus ten sterkste aan om een keuze te maken. Onder punt ‘Hoe en vanaf wanneer kan ik mijn keuze bekend maken en wijzigen?’ lichten we toe hoe en wanneer u deze (opt-in/opt-out) keuze kan maken.  

Bij minderjarige titularissen

Wat minderjarige titularissen betreft wordt de keuze voor opt-in of opt-out gemaakt door de volmachthoudende personen (ouder(s), voogd, ...).

Wanneer beide ouders het ouderlijk gezag over het minderjarige kind uitoefenen, dienen zij beiden te ondertekenen. Indien het gezag uitsluitend bij één ouder berust, volstaat de handtekening van die ouder.

Bij een zorgvolmacht 

Wanneer de zorgvolmacht de betreffende opt-in/-out-bevoegdheid dekt en zij geregistreerd is in het Centraal Register van Lastgevingsovereenkomsten mag de lasthebber het keuze document ondertekenen.

Bij bewindvoering (gerechtelijke bescherming)

De bewindvoerder die door de vrederechter is aangesteld, ondertekent het document. De bewindvoerder handelt in naam van de beschermde persoon.

Bij overlijden van de titularis

Bij overlijden zal de effectenportefeuille als een onverdeeldheid worden gekwalificeerd, in dat geval zullen alle erfgenamen moeten tekenen.

De voorgestelde meerwaardebelasting geldt voor personen die in België fiscaal als inwoner worden beschouwd en daardoor onderworpen zijn aan de personenbelasting.

Daarnaast worden ook bepaalde rechtspersonen geviseerd zoals vzw’s, stichtingen en private stichtingen, op voorwaarde dat zij aan de rechtspersonenbelasting onderworpen zijn en niet aan de vennootschapsbelasting.

Wie niet in België woont en hier dus niet belastbaar is als inwoner, blijft buiten het toepassingsgebied van de nieuwe regeling. Dat betekent dat niet-inwoners geen meerwaardebelasting verschuldigd zullen zijn, zelfs wanneer hun beleggingen in België worden aangehouden.

Voorbeeld: een persoon die permanent in Frankrijk woont en daar zijn belastingaangifte indient, maar in België bepaalde beleggingen aanhoudt, wordt bij de verkoop van aandelen niet getroffen door de taks. Zijn residentie in het buitenland maakt dat hij niet onder de nieuwe regeling valt.

De meerwaardebelasting geldt voor een breed spectrum aan financiële activa, onderverdeeld als volgt:

1. Financiële instrumenten, o.a.:
   • Genoteerde en niet-genoteerde aandelen
   • Obligaties
   • Gestructureerde notes
   • Beleggingsfondsen (incl. bancaire fondsen)
   • ETF’s, trackers, opties, warrants
   • Buitenlandse en Belgische producten.

2. Verzekeringsproducten:

   • Tak 21
   • Tak 23
   • Tak 26.

   Ook als ze zijn onderschreven in het buitenland (EU of non-EU).

3. Digitale en alternatieve activa:
   • Crypto-activa
   • Valuta, inclusief beleggingsgoud.

Bij niet-beursgenoteerde instrumenten zal een waardebepaling moeten gebeuren. De oorsprong van de activa, Belgisch of buitenlands, speelt daarbij geen rol.

Uitgesloten categorieën

Er zijn producten die volledig buiten het toepassingsgebied blijven. Het gaat vooral om pensioenproducten waarvoor een fiscaal voordeel geldt:

• Tweede pijler pensioenproducten: groepsverzekeringen, individuele pensioenverzekeringen en pensioenovereenkomst voor zelfstandigen (POZ)
• Derde pijler pensioenproducten: klassieke formules pensioensparen en langetermijnsparen.

Van de berekende meerwaarde mogen geen enkele (verwervings- of vervreemdings)kosten worden afgetrokken. Denk bijvoorbeeld aan de beurstaks of de effectentaks: deze mogen niet worden afgetrokken.

Minderwaarden mogen worden verrekend met belastbare meerwaarden in de aangifte personenbelasting, mits aan drie strikte voorwaarden is voldaan:

• de minderwaarde is gerealiseerd door dezelfde belastingplichtige;
• binnen hetzelfde belastbare tijdperk en
• binnen dezelfde categorie van meerwaardebelasting.
  Er bestaan drie categorieën van meerwaardebelasting:
  1. interne meerwaarden (niet relevant voor Crelan);
  2. meerwaarden van aanmerkelijk belang (niet relevant voor Crelan);
  3. algemene categorie (relevant voor Crelan, bijvoorbeeld effectenrekeningen).

Dit betekent bijvoorbeeld dat minderwaarde op beleggingsgoud kan worden verrekend met meerwaarde op aandelen, omdat beide onder de algemene categorie vallen.

Een belangrijk aandachtspunt is de manier waarop de nieuwe meerwaardebelasting zich zal verhouden tot bestaande fiscale regimes. Vandaag bestaat bijvoorbeeld al de Reynderstaks, die bij bepaalde beleggingsfondsen wordt toegepast.

De Reynderstaks geldt voor fondsen die voor meer dan 10% beleggen in schuldinstrumenten zoals obligaties. Daarbij wordt een tarief van 30% toegepast op het gedeelte van de meerwaarde dat voortkomt uit het rentedragende deel van de portefeuille. In de toekomst blijft deze taks bestaan, maar enkel voor de rentecomponent.

Voor gemengde fondsen betekent dit dat het obligatiegedeelte onder de Reynderstaks zal blijven vallen, terwijl het aandelengedeelte onder de toekomstige meerwaardebelasting komt te staan. Hierdoor kunnen beleggers bij één en dezelfde verkoop mogelijk met twee verschillende fiscale systemen te maken krijgen.

Voor het berekenen van de belastbare basis inzake de meerwaardebelasting (10%) met als voorwerp aandelen of deelbewijzen van een “19bis‑fonds”, dient men de belastbare basis van de “19bis‑inkomsten” (berekend overeenkomstig artikel 19bis, WIB92) af te trekken van de belastbare basis van de meerwaarde op titels (berekend overeenkomstig de wettelijke tekst). Het positieve saldo is de belastbare basis voor de meerwaardebelasting.

Voorbeeld 1: “19bis-fonds” met een beschikbare TISbis

Voorbeeld 2: “19bis-fonds” zonder beschikbare TISbis

Voorbeeld 3: “19bis-fonds” zonder beschikbare TISbi

Voorbeeld 4: “19bis-fonds” zonder beschikbare TISbis

Ten slotte zal voor fondsen in vreemde valuta het bedrag van de meerwaarde als volgt worden berekend:

• in deviezen de belastbare basis aan RV van de “19bis-inkomsten” berekenen (rekening houdend met de TISbis of de NIW in deviezen). Deze belastbare basis wordt vervolgens omgezet in euro tegen de wisselkoers op de dag van het feit dat de debitering van de “RV19bis” doet ontstaan (= de dag van de “toekenning of van de betaling” van de “19bis-inkomsten”);
• de belastbare basis voor de meerwaardetaks (CGT) op de diverse inkomsten berekenen;
• van de belastbare basis in euro voor de CGT het bedrag in euro van de belastbare basis van de “19bis-inkomsten” aftrekken.

Zorgvolmacht

In geval van een zorgvolmacht blijft de belastingplichtige de beschermde persoon en moeten bijgevolg de meerwaarden en vrijstellingen worden opgenomen in de eigen aangifte van de beschermde persoon. De zorgvolmachthouder kan dit voor naam en rekening van de beschermde persoon doen.

Volmachtverlening aan één rekeninghouder bij meerdere gezamenlijke rekeninghouders

Volmachtverlening aan één rekeninghouder bij meerdere gezamenlijke rekeninghouders is niet mogelijk. Iedere titularis dient zelf te kiezen.

Als de bedragen van financiële activa in een andere valuta dan de euro worden uitgedrukt, moeten de gerealiseerde meer- en minderwaarden voor de berekening van de taks worden omgerekend naar euro’s. Hierbij wordt steeds de wisselkoers gebruikt die gold op het moment van aankoop en op het moment van verwezenlijking van het financieel actief.

In formulevorm betekent dit:

Voorbeeld

• U koopt 100 Amerikaanse aandelen voor 50 dollar per stuk. Bij aankoop is 1 euro gelijk aan 1,10 dollar. De kostprijs in euro bedraagt zo 4.545 euro (5.000 dollar = op dat moment 4.545 euro waard).
• U verkoopt de aandelen later voor 60 dollar per stuk. Op dat moment is de wisselkoers voor 1 euro gelijk aan 1 dollar, waardoor u 6.000 euro ontvangt.
• Door het wisselkoersverschil is uw totale winst 1.455 euro (verkoopprijs 6.000 euro - aankoopprijs 4.545 euro). Dat is meer dan uw winst per aandeel in dollar (1.000 dollar).
• De belastbare meerwaarde is dus 1.455 euro met een effectieve belasting van 145,50 euro (10% op 1.455 euro).

Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen het zogenaamde “overgangsregime” en het “normale regime”. Het overgangsregime is van toepassing van 01/01/2026 tem 31/05/2026 en is bijzonder complex. Het “normale regime” dat van toepassing zal zijn vanaf 01/06/2026 is minder complex en zal ook gelden voor de toekomstige jaren.

Hieronder vindt u de belangrijkste voordelen en aandachtspunten van beide regimes.

Opt-in regime

Het opt-in regime kan worden beschouwd als de standaard manier (of in het vakjargon het “default regime”). Dit opt-in regime is automatisch van toepassing tenzij de klant hiervan wenst af te wijken (zie Overgangsperiode).

Wat betekent het opt-in regime en hoe handelt Crelan?

Het opt-in regime is het standaardregime.

Dit betekent dat Crelan 10% meerwaardebelasting inhoudt én deze anoniem doorstort naar de schatkist. De inhouding van de meerwaardebelasting gebeurt onmiddellijk, dwz op het ogenblik van de realisatie van de meerwaarde. Daarnaast ontvangt u jaarlijks van Crelan een overzicht van de gerealiseerde meerwaarde en minderwaarde.

Voordeel: u behoudt uw anonimiteit tegenover de overheid.

Belangrijk: bij de inhouding van de meerwaardebelasting wordt geen rekening gehouden met:

• de vrijstelling van 10.000 euro (of 20.000 euro) voor gemeenschappelijke rekeningen) of de overgedragen aanvullende schijf;
• de aftrek van minderwaarden;
• een hogere aanschaffingswaarde dan de referentiewaarde op 31 december 2025.

Wie van deze voordelen gebruik wil maken, moet dit aangeven in zijn /haar aangifte personenbelasting over het jaar 2026 in te dienen in de loop van 2027. Hierdoor verliest men alsnog zijn anonimiteit.

Opt-out regime

Het opt–out regime is dus niet standaard van toepassing. Het zal enkel van toepassing zijn indien de klant dit uitdrukkelijk verzoekt (zie Overgangsperiode).

Wat betekent het opt-out regime en hoe handelt Crelan?

Crelan houdt geen meerwaardebelasting in op het ogenblik van de realisatie van de meerwaarde. Wel bezorgt Crelan zowel u als de fiscus jaarlijks een overzicht van de gerealiseerde meerwaarde.

Voordeel: de onmiddellijke belastingdruk wordt op deze manier vermeden. De eventuele meerwaardebelasting wordt immers pas via de aangifte personenbelasting over kalenderjaar 2026 verrekend (in te dienen in de loop van 2027).

Extra voordeel: vrijstelling, aftrek van minderwaarden en een hogere aanschaffingswaarde kunnen onmiddellijk in aanmerking worden genomen in de aangifte personenbelasting.

Zoals reeds gemeld bestaat er tot 31.05.2026 een standaard opt-out regime, waarbij standaard geen meerwaardebelasting wordt ingehouden. Na 01.06.2026 geldt dan een standaard opt-in regime, waarbij de meerwaardebelasting standaard wél wordt ingehouden. 

U kunt dus van deze standaardregimes afwijken door zelf expliciet een keuze te maken (zie Opt-in regime, Opt-out regime en Overgangsperiode). De keuze gebeurt per rekening, niet per klant. Om van het standaardregime af te wijken, moeten alle rekeninghouders een opt-in of opt-outregistratieformulier ondertekenen. Als één rekeninghouder niet wil overstappen naar opt-out (of naar opt-in tijdens de overgangsperiode), dan blijft de rekening automatisch in het standaardregime. 

Als de keuze wordt gemaakt om tijdens de overgangsperiode af te wijken van het standaardregime dan is dit voor heel het jaar 2026 geldig.

Kan deze keuze om af te wijken van het standaardregime dan worden herroepen? Maw hebt u een mogelijkheid om uw gemaakte keuze te herzien/herroepen? Dergelijke herroeping van een keuze is inderdaad mogelijk. 

• Een herroeping betekent dat men de keuze die u gedaan heeft om af te wijken van het standaardregime wenst te wijzigen;
• Dit betekent dat als u de keuze opt-out hebt gedaan (afwijking van het default opt-in regime van toepassing vanaf 31/05/2026), u deze kan herroepen;
  • Een herroeping is van kracht vanaf 1 januari van het volgende jaar
  • Indien er meerdere rekeninghouders zijn kan de herroeping door één enkele rekeninghouder worden gedaan. Maw niemand kan verplicht worden om in een regime te blijven dat afwijkt van het standaard (default) regime.

Na 31/05/2026 valt u – indien u vóór die datum voor een opt-in hebt gekozen – onder het standaardregime (opt-in). Wilt u op een later moment alsnog gebruikmaken van het opt-outregime, dan hoeft u uw eerdere keuze niet te herroepen. U kunt eenvoudigweg een nieuw opt-outregistratieformulier ondertekenen. Deze opt-outkeuze kan op elk moment worden gemaakt en treedt vervolgens in werking op 1 januari van het daaropvolgende jaar.

We vatten de algemene principes nog even samen en verduidelijken die door enkele concrete scenario’s.

De volgende data zijn zeer belangrijk om de overgangsperiode goed te begrijpen:

• 01/01/2026 tot 31/05/2026 : standaard opt-out
• Vanaf 31/05/2026 : standaard opt-in
• Tot 31/08/2026 : keuze om opt-in en opt-out retroactief toe te passen vanaf 01/01

Eerste verkooptransactie die vóór 31.08.2026 wordt gerealiseerd

Voor verkooptransacties die worden gerealiseerd tussen 01.01.2026 en 31.08.2026 moet de keuze tussen opt-in en opt-out uiterlijk op 31.08.2026 worden doorgegeven. 

Let op: wanneer u vóór 31.08.2026 voor een bepaalde rekening expliciet kiest voor opt‑in of opt‑out, geldt deze keuze voor het volledige jaar 2026. Geeft u geen keuze door, dan wordt uw rekening automatisch beschouwd als opt‑out vóór 31.05.2026 en als opt‑in na 01.06.2026. In dat geval bezorgt Crelan enkel een overzicht voor de periode vanaf 01.06.2026 tot 31.12.2026. Voor de periode tussen 01.01.2026 en 31.05.2026 zult u dan zelf de nodige gegevens moeten verzamelen om uw aangifte personenbelasting correct in te vullen.

Daarom raden wij sterk aan om in 2026 een duidelijke keuze te maken tussen opt‑in en opt‑out. Zo bent u zeker van een volledig en correct overzicht voor het hele jaar.

Eerste verkooptransactie die tussen 31.05.2026 en 31.08.2026 wordt gerealiseerd

Voor de verkooptransacties die na 31.05.2026 worden gerealiseerd maar vóór 31.08.2026 bent u standaard opt-in. Indien u deze opt-in wenst dan is het best dat u uw keuze voor deze opt-in kenbaar maakt vóór 31.08.2026. Indien u echter wenst te genieten van het opt-out regime kan dat zeker. U moet dan uw opt-out keuze ook vóór 31.08.2026 kenbaar maken.

Eerste verkooptransactie die na 31.08.2026 wordt gerealiseerd

Indien u uw eerste verkooptransactie na 31.08.2026 hebt gerealiseerd en u hebt geen keuze optin/opt out vóór 31.08.2026 gemaakt dan bent u default opt-in. U kan nog voor opt-out kiezen vóór uw eerste verkooptransactie. 

Indien echter wel een verkooptransactie plaatsvond vóór 31.08.2026 en de keuze pas na 31/08/2026 wordt gemaakt, dan geldt deze keuze pas vanaf 1 januari van het daaropvolgend jaar. 

Bij een overdracht naar een andere financiële instelling vanaf 1 januari 2026 moeten klanten aan de ontvangende bank de aankoopprijs van de overgedragen activa meedelen. Dit kan enkel gebeuren op basis van bewijskrachtige documenten, zoals een duplicaat van aankoopborderellen, zodat de bank de meer- of minderwaarde correct kan berekenen.

Febelfin heeft – in samenwerking met de banken - een gestandaardiseerde template ontwikkeld die bij overdracht van een effectenportefeuille tussen de financiële instellingen gebruikt kan worden. 

Voor activa die uiterlijk op 31 december 2025 op de rekening staan, geldt de waarde op die datum als referentiepunt.