Wat u moet weten over inflatie

Inflatie betekent dat het dagelijkse leven duurder wordt. Daardoor kunt u met hetzelfde bedrag minder aankopen doen dan vroeger.

Inflatie gaat niet over één product dat duurder wordt. Het gaat over een prijsstijging van een groep producten en diensten. We spreken over inflatie als producten zoals brood, elektriciteit, huur, transport en diensten gemiddeld duurder worden.

Staat uw spaargeld op een rekening die minder opbrengt dan de inflatie? Dan stijgt het bedrag op uw rekening misschien nog wel, maar kunt u er in de toekomst minder mee doen.

Wat moet u onthouden?

• U merkt inflatie wanneer uw dagelijkse uitgaven stijgen zonder dat u meer koopt.
• Inflatie heeft geen invloed op het bedrag dat op uw rekening staat, maar wel op wat u er in de toekomst mee kunt betalen.
• Voor spaarders is vooral het verschil tussen rente en inflatie belangrijk.

Inflatie komt niet met één grote schok maar werkt geleidelijk. Daardoor onderschatten veel mensen het effect. De impact van inflatie wordt vaak pas na verloop van tijd zichtbaar.

Als u uw spaargeld lang op een spaarrekening laat staan, kan inflatie ervoor zorgen dat een deel van uw opgebouwde vermogen na een tijdje minder waard wordt. Zeker als de rente op een spaarrekening lager ligt dan de inflatie, verliest u spaargeld koopkracht, ondanks de rente die u op uw spaargeld krijgt. Uw spaargeld groeit niet mee met de levensduurte.

Inflatie kan ook een invloed hebben op uw financiële planning. Denk aan pensioenopbouw, een reserve voor de (klein)kinderen, een toekomstige renovatie of een buffer voor onverwachte kosten. Als de prijzen sneller stijgen dan verwacht, hebt u later meer kapitaal nodig om dezelfde doelen te bereiken.

Wat moet u onthouden?

• Kijk niet alleen naar de rente op uw spaarrekening, maar ook naar hoeveel uw geld nog waard blijft na inflatie.
• Houd rekening met inflatie wanneer u spaart voor doelen op langere termijn.
• Laat grotere bedragen die u jarenlang niet nodig hebt niet altijd volledig op een spaarrekening staan.

België gebruikt de consumptieprijsindex als belangrijkste meetinstrument om de evolutie van de prijzen op te volgen. Statbel, het Belgische statistiekbureau, volgt daarvoor de prijzen op van een korf van goederen en diensten die gezinnen regelmatig kopen. In die korf zitten onder meer voeding, energie, huur, telecom, kleding, transport en vrijetijdsbesteding. 

De producten en diensten waar gezinnen gemiddeld meer aan uitgeven wegen zwaarder door in de berekening. Een stijging van de elektriciteitsprijs heeft dus doorgaans meer impact dan een stijging van een minder vaak aangekocht product.

De inflatie wordt meestal uitgedrukt als een percentage dat aangeeft hoeveel het algemene prijsniveau is gestegen of gedaald. Concreet wordt de prijs van de korf producten en diensten vergeleken met de prijs van dezelfde korf in dezelfde maand een jaar eerder. Stijgt de korf van gemiddeld 100 euro naar 103,40 euro, dan bedraagt de inflatie 3,40%.

Naast de consumptieprijsindex is er ook nog een gezondheidsindex. Die houdt geen rekening met de prijsevolutie van tabak, alcohol en brandstoffen. Deze index vormt de basis voor de aanpassing van bijvoorbeeld huurprijzen, pensioenen, uitkeringen en bepaalde lonen en wedden.

Wat moet u onthouden?

• Een “vertraging van inflatie” betekent niet dat prijzen dalen, maar wel dat ze minder snel stijgen.
• Hoge energieprijzen kunnen het algemene inflatiecijfer sterk beïnvloeden.
• Voor u is vooral belangrijk hoeveel uw eigen uitgaven stijgen, want dat verschilt van gezin tot gezin.

Het effect van inflatie op uw spaargeld merkt u aan uw koopkracht. Uw rekeningsaldo blijft misschien hetzelfde of stijgt licht door rente, maar als de prijzen sneller stijgen dan die rente, kunt u er in de toekomst minder mee doen.

Veel mensen focussen op het bedrag dat op hun rekening staat, maar niet op de werkelijke waarde ervan. Daarom is inflatie een belangrijk aandachtspunt in elke financiële planning.

Een voorbeeld: stel dat u vandaag 10.000 euro opzijzet en de prijzen stijgen de komende 10 jaar gemiddeld met 2% per jaar. Dan heeft dat bedrag over 10 jaar nog maar ongeveer de koopkracht van 8.203 euro vandaag. 

Wat kunt u doen?

• Splits uw geld op volgens doel: noodbuffer, middellange termijn, lange termijn.
• Voor kortetermijnuitgaven primeert flexibiliteit; voor langere termijnen wordt koopkrachtbehoud belangrijker.
• Gebruik hulpmiddelen of simulaties om de impact van inflatie zichtbaar te maken.

U moet niet “meer risico nemen”, maar “overzicht krijgen”. Bepaal welk deel van uw geld u op korte termijn nodig kunt hebben en welk deel u meerdere jaren kunt missen. Voor een noodreserve blijft een spaarrekening doorgaans de meest logische keuze, ook al is het rendement beperkter.

Voor middelen die u niet meteen nodig hebt, kan het interessant zijn om te kijken naar oplossingen die potentieel een hoger rendement geven. Dat kan bijvoorbeeld via beleggen, gespreid in de tijd en in functie van uw doelstellingen, hoe lang u uw geld kunt missen en hoeveel risico u wilt nemen. Zo probeert u niet de markt te voorspellen, maar vergroot u de kans dat uw geld op lange termijn meer opbrengt.

Een praktische aanpak bestaat vaak uit drie principes: 

1. voldoende buffer aanhouden, 
2. uw geld spreiden en 
3. keuzes maken op basis van termijn. 

Spreiding vermindert het risico dat één slechte timing of één soort belegging een te grote impact heeft. Regelmatig investeren kan er bovendien voor zorgen dat u minder afhankelijk bent van marktschommelingen.